آییننامه «ترویج خواندن همگانی» چین
فرمان شورای دولتی چین برای اجرا در ۲۰۲۶

آییننامه ترویج خواندن همگانی فرمان شورای دولتی جمهوری خلق چین (شماره ۸۲۳) است که در هفتاد و سومین جلسه عادی هیئت دولت در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۵ تصویب، در ۹ دسامبر ۲۰۲۵ با امضای نخستوزیر (لی چیانگ) ابلاغ و در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵ منتشر شد و از ۱ فوریه ۲۰۲۶ لازمالاجراست. متن کامل این آییننامه توسط کاغذک به فارسی ترجمه شده است.
این آییننامه کوششی نظاممند برای تبدیل «خواندن» به یک خدمت عمومی سراسری و یک عادت اجتماعی پایدار است و آن را در پیوند با اهداف کلان فرهنگی و آموزشی تعریف میکند. متن، با تعیین نقشها و مسئولیتها برای دولت مرکزی و دولتهای محلی، دستگاههای حوزه مطبوعات و نشر، رسانهها و نیز سازمانهای اجتماعی، چارچوبی اجرایی برای طراحی برنامهها، تامین بودجه، ایجاد و نگهداشت زیرساختهای خواندن و سنجش کارآمدی خدمات ارائه میدهد.
آییننامه، از یکسو بر گسترش فضاها و امکانات خواندن مانند کتابخانههای عمومی، مراکز فرهنگی محلی، پایانههای خواندن دیجیتال و امکانات خواندن در ایستگاهها، بیمارستانها و دیگر مکانهای خدمات عمومی تاکید میکند و از سوی دیگر، با حمایت از کتابفروشیهای حضوری و پیوند دادن خواندن دیجیتال و سنتی، به دنبال تقویت زنجیره تولید تا مصرف کتاب است. تعیین «هفته چهارم آوریل» به عنوان هفته فعالیتهای خواندن همگانی، توجه ویژه به کودکان و نوجوانان، روستاها و مناطق کمبرخوردار، تولید نسخههای دسترسپذیر برای افراد دارای معلولیت و همچنین برنامههای مناسب سالمندان، از محورهای برجسته آن است. وجود بخش «مسئولیتهای حقوقی» نیز نشان میدهد که این سند فقط توصیهنامه نیست، بلکه سازوکارهای الزام، نظارت و پاسخگویی را برای تضمین اجرای سیاستهای خواندن عمومی پیشبینی کرده و از همین رو برای ناشران، کتابداران و سیاستگذاران فرهنگی، متنی مرجع و راهنما به شمار میآید.
آییننامه ترویج خواندن همگانی
فهرست مطالب
فصل اول: کلیات
ماده ۱
این آییننامه به منظور ترویج خواندن همگانی، پیشبرد ساخت جامعه کتابخوان، ارتقای سطح اخلاق و اندیشه و نیز سواد علمی و فرهنگی همه مردم، بالا بردن سطح تمدن در سراسر جامعه، و کمک به ساخت «کشور نیرومند فرهنگی سوسیالیستی» تدوین میشود.
ماده ۲
ترویج خواندن همگانی بر پایه رهبری حزب کمونیست چین است و با راهنمایی «اندیشه شی جینپینگ درباره سوسیالیسم با ویژگیهای چینی در عصر جدید» پیش میرود. در این کار، «اندیشه فرهنگی شی جینپینگ» اجرا میشود، مردممحوری مبنا قرار میگیرد، اعتمادبهنفس فرهنگی تقویت میشود، فرهنگ پیشرفته سوسیالیستی توسعه مییابد، فرهنگ انقلابی ترویج میشود و فرهنگ ممتاز سنتی چین پاس داشته و منتقل میشود.
ترویج خواندن همگانی با هدایت «ارزشهای بنیادین سوسیالیستی» انجام میشود. در این چارچوب، دانش علمی و فرهنگی سودمند برای رشد همهجانبه شهروندان و پیشرفت تمدن اجتماعی گسترش مییابد، علاقه به خواندن برانگیخته میشود، عادتهای خواندن پرورش مییابد، توان خواندن تقویت میشود، کیفیت خواندن ارتقا پیدا میکند و فرهنگ «علاقه به کتاب، خواندن کتابهای خوب، و خوب خواندن کتاب» را در سراسر جامعه گسترش میدهد.
ماده ۳
ترویج خواندن همگانی با رهبری نهادهای حزبی، با محوریت دولت و با مشارکت نیروهای اجتماعی انجام میشود. این کار با تکیه بر منفعت عمومی، خدمات پایه، برابری در بهرهمندی و دسترسی آسان پیش میرود و سامانهای برای ترویج خواندن همگانی ایجاد میکند که پوشش سراسری داشته باشد و فراگیر و کارآمد باشد؛ همچنین منش و هنجارهای تمدنی را پرورش دهد، دلبستگی به خانواده و میهن را ژرفتر کند و نیروی معنوی لازم برای تحقق نوزایی بزرگ ملت چین را تقویت کند.
ماده ۴
ترویج خواندن همگانی در سطح ملی تقویت میشود. دولتهای محلی در سطح شهرستان و بالاتر باید هماهنگی و برنامهریزی یکپارچه ترویج خواندن همگانی را در محدوده اداری خود تقویت کنند.
ماده ۵
مرجع ملی ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر، مسئول ترویج خواندن همگانی در سراسر کشور است. دستگاههای مربوط شورای دولتی نیز هر یک در چارچوب وظایف خود، مسئول امور مرتبط با ترویج خواندن همگانی هستند.
مرجعهای محلی ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر در سطح شهرستان و بالاتر، مسئول ترویج خواندن همگانی در محدوده اداری خود هستند. دستگاههای مربوط دولتهای محلی در سطح شهرستان و بالاتر نیز هر یک در چارچوب وظایف خود، مسئول امور مرتبطاند.
ماده ۶
مرجع ملی ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر با همکاری دستگاههای مربوط شورای دولتی، برنامه ترویج خواندن همگانی را تدوین میکند و در آن هدفها، وظایف و اقدامات را روشن میسازد.
مرجعهای محلی ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر در سطح شهرستان و بالاتر نیز با همکاری دستگاههای همسطح مرتبط و با توجه به شرایط واقعی، برنامه اجرایی ترویج خواندن همگانی را برای محدوده اداری خود تدوین میکنند.
ماده ۷
دولتهای محلی در سطح شهرستان و بالاتر باید با توجه به شرایط واقعی، هزینههای لازم برای ترویج خواندن همگانی را در بودجه همان سطح منظور کنند، نظام خدمات خواندن را تکمیل کنند، محیط مناسب برای خواندن فراهم آورند و کارایی خدمات خواندن را افزایش دهند.
ماده ۸
سازمانهای جمعی و مردمی، از جمله اتحادیههای کارگری، اتحادیه جوانان کمونیست، فدراسیون زنان، فدراسیون محافل ادبی و هنری، انجمن نویسندگان، انجمن علم و فناوری، فدراسیون افراد دارای معلولیت و مانند آنها، با توجه به ویژگیهای خود در ترویج خواندن همگانی فعالیت میکنند.
ماده ۹
تنوعبخشی به انواع انتشارات، بهینهسازی ساختار نشر و ارتقای کیفیت نشر با حمایت و هدایت انجام میشود و انتشار آثار برگزیده بیشتر با «اندیشه ژرف، هنر ممتاز و ساخت و پرداخت عالی» تشویق میشود تا تامین محتوای باکیفیت برای خواندن همگانی افزایش یابد.
ماده ۱۰
از واحدها و افرادی که در ترویج خواندن همگانی مشارکت برجسته داشتهاند، طبق مقررات مربوط رسماً تقدیر میشود.
فصل دوم: برنامههای ترویج خواندن همگانی
ماده ۱۱
برگزاری فعالیتهای ترویج خواندن همگانی که محتوایی سالم و سازنده دارند، پشتوانه فرهنگی را نشان میدهند و در قالبهای گوناگون برگزار میشوند، تشویق میشود. همچنین بر پیوند دادن این فعالیتها با ویژگیهای هر منطقه و هر بخش و حرفه تاکید میشود تا جذابتر شود، مشارکت را افزایش دهد و اثربخش باشد.
ماده ۱۲
مرجعهای ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر در سطح شهرستان و بالاتر، با همکاری دستگاههای همسطح مرتبط، کار برنامههای ترویج خواندن همگانی را تقویت میکنند، فعالیتهای ترویجی خواندن همگانی را سازماندهی و اجرا میکنند و زمینه شکلگیری رویدادها و برنامههای شاخص خواندن همگانی را فراهم میکنند.
این مرجعها باید اطلاعرسانی و تبلیغ عمومی غیرانتفاعی درباره خواندن همگانی را سازماندهی کنند، شهروندان را به خواندن آثار کلاسیک و ارتقای افق معنوی تشویق کنند و شهروندان را به پذیرش نگرش «خواندن مادامالعمر» راهنمایی کنند.
ماده ۱۳
هفته چهارم آوریل هر سال (هفته اول اردیبهشت) هفته فعالیتهای خواندن همگانی است.
ماده ۱۴
مرجعهای ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر و دیگر دستگاههای ذیربط، هر یک متناسب با وظایف خود، کار معرفی و توصیه آثار منتشرشده برگزیده را در حوزههایی مانند نظریههای نوآورانه حزب، فلسفه و علوم اجتماعی، ادبیات و هنر، و علم و فناوری انجام میدهند و شهروندان را به خواندن محتوای باکیفیت راهنمایی میکنند.
ماده ۱۵
افرادی که در ترویج خواندن همگانی فعالیت میکنند باید توان حرفهای لازم در حوزه مربوط را داشته باشند، محتوای باکیفیت خواندنی را ترویج کنند و «ارزشهای بنیادین سوسیالیستی» را پاس بدارند و گسترش دهند.
ماده ۱۶
رسانههای خبری، از جمله ناشران مطبوعات، خبرگزاریها، ایستگاههای رادیویی، شبکههای تلویزیونی و پایگاههای خبری، باید از راههایی مانند گزارشهای خبری، بخشها یا برنامههای ویژه و آگهیهای خدمات عمومی، آثار منتشرشده برگزیده و نمونههای پیشرو در خواندن همگانی را معرفی کنند، فعالیتهای خواندن همگانی را ترویج کنند و فضای خواندن همگانی را در جامعه تقویت کنند.
ماده ۱۷
توسعه و کاربرد فناوریهای نو، بسترهای نو و امکانات تازه برای ترویج خواندن همگانی تشویق میشود. همچنین از استفاده از فناوری اطلاعات برای برگزاری فعالیتهای ترویجی خواندن همگانی حمایت میشود تا دامنه اثرگذاری این فعالیتها گسترش یابد.
ماده ۱۸
دولتهای محلی در سطح شهرستان و بالاتر باید طبق مقررات مربوط و در چارچوب ضابطهگذاری و هدایت لازم، از نیروهای اجتماعی برای برگزاری فعالیتهای ترویج خواندن همگانی حمایت کنند.
نیروهای اجتماعی در برگزاری فعالیتهای ترویج خواندن همگانی باید زیر نظر و با راهنمایی و نظارت مرجعهای ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر در سطح شهرستان و بالاتر فعالیت کنند.
فصل سوم: خدمات خواندن همگانی
ماده ۱۹
دولتهای محلی در سطح شهرستان و بالاتر باید با توجه به الزامات خدمات فرهنگی عمومی پایه، استفاده هماهنگ و یکپارچه از مکانها و امکانات مرتبط را تقویت کنند، ساخت امکانات خواندن همگانی را علمی و معقول برنامهریزی کنند و به شکل برنامهمند، امکانات خواندن همگانی را ایجاد کنند که شهر و روستا را پوشش دهد، کاربردی و در دسترس باشد و خدمات کارآمد ارائه کند.
امکانات خواندن همگانی عمدتا شامل مکانها و تجهیزاتی است که دولت یا نیروهای اجتماعی ایجاد میکنند و به عموم خدمات خواندن میدهند؛ از جمله کتابخانههای عمومی، مرکزهای اقدام تمدنی عصر جدید در قالب مرکز، پایگاه و ایستگاه، کاخ فرهنگ کارگران، کاخ نوجوانان، مرکزهای فعالیت زنان و کودکان، مرکزهای فعالیت سالمندان، مرکزهای جامع خدمات فرهنگی پایه در سطح بخشها و نواحی شهری و نیز در روستاها و جامعههای محلی، کتابخانه کوچک محلی، خانه کتاب روستایی یا کارگری، تابلوها یا نمایشگرهای عمومی مرور مطبوعات، پایانههای عمومی خواندن دیجیتال و مانند آن.
ماده ۲۰
واحدهای ادارهکننده امکانات خواندن همگانی باید با توجه به کارکرد و ویژگیهای هر مرکز، خدماتی مانند خواندن در محل، امانت، راهنمایی خواندن و آموزش مهارتهای خواندن را به مردم ارائه کنند، فهرست خدمات را اعلام عمومی کنند، شرایط خدمترسانی را بهبود دهند و سطح خدمات را بالا ببرند. کتابخانههای عمومی باید سالن مطالعه و فضای مطالعه آزاد را رایگان در اختیار عموم بگذارند، میز و صندلی فراهم کنند و خدمات لازم برای خواندن را ارائه دهند.
واحدهای ادارهکننده باید طبق استانداردهای مقرر، محتوای ضروری خدمات و تجهیزات لازم را فراهم و بهروز کنند، نگهداری و مدیریت مستمر امکانات را تقویت کنند و کارکرد و استفاده عادی از امکانات خواندن همگانی را تضمین کنند.
امکاناتی که شرایط لازم را دارند باید طبق مقررات مربوط رایگان یا با تخفیف در اختیار عموم باشند و ساعات فعالیت خود را اعلام کنند. امکاناتی که مقدور است میتوانند در تعطیلات رسمی کشور، روزهای تعطیل و دوره تعطیلات زمستانی و تابستانی مدارس، ساعات فعالیت را به اندازه کافی افزایش دهند.
واحدهای ادارهکننده باید نظام مدیریت ایمنی را برقرار و تکمیل کنند و طبق قانون، تجهیزات و نیروی لازم برای حفاظت و ایمنی را فراهم کنند تا امنیت امکانات خواندن همگانی و امنیت فعالیتهای عمومی تضمین شود.
ماده ۲۱
در شهرکها و مجتمعهای مسکونی که تازه ساخته میشوند یا بازسازی و توسعه مییابند، امکانات فرهنگی عمومی وابسته به آنها باید شامل امکانات خواندن همگانی باشد تا به ساکنان خدمات خواندن ارائه شود.
ماده ۲۲
هیچ واحد یا فردی حق ندارد امکانات خواندن همگانی را خودسرانه برچیند یا تخریب کند، کارکرد یا کاربری آن را خودسرانه تغییر دهد یا مانع کارکرد عادی آن شود. اگر به دلیل ساختوساز شهری و روستایی واقعا لازم باشد این امکانات برداشته شود یا کارکرد یا کاربری آن تغییر کند، باید طبق قانون امکانات خواندن همگانی دوباره ساخته یا بازسازی شود.
ماده ۲۳
ایجاد امکانات خواندن در نهادها و مکانهای خدمات عمومی مانند ایستگاهها، فرودگاهها، پایانههای مسافربری بنادر، مراکز خدمات گردشگری، هتلها، بانکها، مراکز خرید و بیمارستانها تشویق میشود. همچنین از ارائه خدمات خواندن آسان و در دسترس در هواپیما، کشتی، قطار و دیگر وسایل حملونقل عمومی دارای شرایط حمایت میشود.
واحدهای ادارهکننده پارکها و مناطق گردشگری میتوانند با توجه به شرایط خود، امکانات مناسب خواندن را تدارک ببینند.
ماده ۲۴
دستگاههای اداری، مدارس، شرکتها، نهادهای عمومی و مانند آنها تشویق میشوند که با توجه به شرایط خود و نیازهای واقعی، از راه ایجاد کتابخانه، سالن مطالعه، قفسه مطبوعات، تابلو یا نمایشگر مرور مطبوعات و مانند آن، خدمات خواندن را در شکلهای گوناگون ارائه کنند.
ماده ۲۵
دولتهای محلی در سطح شهرستان و بالاتر با توجه به شرایط واقعی، سیاستها و اقداماتی را برای حمایت از توسعه کتابفروشیهای حضوری اتخاذ میکنند. کتابفروشیهای حضوری نیز تشویق میشوند شرایط خواندن را بهبود دهند، فعالیتهای خواندن برگزار کنند و نقش خود را در خدمات خواندن همگانی انجام دهند.
ماده ۲۶
پیوند دادن خواندن دیجیتال با خواندن سنتی حمایت میشود، تامین محتوای باکیفیت برای خواندن دیجیتال گسترش مییابد و دسترسپذیری و رضایت از خواندن دیجیتال افزایش پیدا میکند.
ارائهدهندگان خدمات خواندن دیجیتال باید مدیریت محتوای خواندن دیجیتال را تقویت کنند، محتوای باکیفیت را عرضه و پیشنهاد کنند و محیط سالم و سازنده برای خواندن دیجیتال فراهم آورند.
ماده ۲۷
رشد باکیفیت صنایع فرهنگی مرتبط با ترویج خواندن همگانی تشویق و حمایت میشود. همچنین مشارکت نیروهای اجتماعی در ایجاد فضاهای عمومی خواندن، مبادله و گردش کتابهای دستدوم، نوآوری در شیوههای خدمات خواندن و غنیسازی موقعیتها و صحنههای خواندن همگانی تشویق و حمایت میشود.
نیروهای اجتماعی همچنین تشویق و حمایت میشوند که طبق قانون و از راههای گوناگون، مانند تاسیس واحد، تامین مالی پروژهها، پشتیبانی از فعالیتها، فراهم کردن امکانات و اهدای آثار منتشرشده، در ارائه خدمات خواندن مشارکت کنند.
فصل چهارم: پشتیبانی و تضمین خواندن همگانی
ماده ۲۸
پشتیبانی از خواندن همگانی تقویت میشود و پوشش خواندن همگانی گسترش مییابد. همچنین با تمرکز بر حمایت از خواندن همگانی در مناطق روستایی، مناطق قدیمی انقلابی، مناطق قومی، مناطق مرزی و مناطق کمبرخوردار، توسعه متوازن و هماهنگ خواندن همگانی پیش برده میشود.
ماده ۲۹
مرجع ملی ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر با همکاری دستگاههای مربوط شورای دولتی، برنامه خواندن کودکان و نوجوانان را تدوین میکند. این برنامه با توجه به سطح رشد ذهنی و توان درک کودکان و نوجوانان، خواندن پلکانی را ترویج میدهد و فعالیتهای راهنمایی خواندن را متناسب با ویژگیها و الگوهای خواندن این گروه سنی برگزار میکند.
واحدهای نشر باید بر پایه الزامات خواندن پلکانی، به شکل هدفمند آثاری را منتشر کنند که برای گروههای سنی مختلف کودکان و نوجوانان مناسب باشد.
کتابخانههای عمومی تاسیسشده از سوی دولت باید بخش ویژه کودکان و نوجوانان داشته باشند، نیروی تخصصی متناسب به کار بگیرند و راهنمایی خواندن ویژه کودکان و نوجوانان ارائه کنند.
ماده ۳۰
والدین یا دیگر سرپرستان افراد زیر سن قانونی باید با گفتار و رفتار خود الگو باشند و تا حد توان، خواندن خانوادگی و خواندن مشترک والد و فرزند و مانند آن را انجام دهند تا به شکلگیری عادتهای خوب خواندن در افراد زیر سن قانونی کمک کنند.
ماده ۳۱
مهدکودکها باید برای کودکان خردسال مواد خواندنی مناسب فراهم کنند، محیط مناسب برای خواندن ایجاد کنند و علاقه و عادت خواندن را در آنان پرورش دهند.
ماده ۳۲
مدارس ابتدایی و متوسطه باید مطابق الزامات آموزش کیفیتمحور، ساخت مدرسه کتابخوان را تقویت کنند، سهم خواندن را در برنامه آموزشی افزایش دهند، درس خواندن برقرار کنند، راهنمایی خواندن ارائه دهند، فعالیتهای خواندن مدرسهای را سازماندهی کنند، به شکلگیری عادت خواندن در دانشآموزان کمک کنند و آموزش معلمان برای راهنمایی خواندن را تقویت کنند تا توان معلمان در راهنمایی خواندن افزایش یابد.
ماده ۳۳
دانشگاهها باید خواندن را یکی از روشهای مهم آموزش و یادگیری بدانند، فعالیتهای گوناگون خواندن را برای دانشجویان سازماندهی کنند، دانشجویان را تشویق کنند دامنه خواندن خود را گسترش دهند، جهان معنوی خود را غنیتر کنند و سواد و توانمندی جامع خود را بالا ببرند.
ماده ۳۴
مرجع ملی ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر با همکاری دستگاههای مربوط شورای دولتی، برنامه خواندن روستایی را تدوین میکند. مرجعهای محلی ذیصلاح در سطح شهرستان و بالاتر نیز با همکاری دستگاههای همسطح مرتبط، مسئولیت خود را در ترویج خواندن روستایی تقویت میکنند، تامین محتوای خواندنی برای روستاها را افزایش میدهند، محیط و شرایط خواندن در روستاها را بهبود میدهند، کارایی خدمات خواندن را بالا میبرند، پشتیبانی از خدمات خواندن برای زنان و کودکان روستایی را تقویت میکنند، برابری خدمات فرهنگی عمومی پایه میان شهر و روستا را پیش میبرند و زندگی فرهنگی و معنوی مناطق روستایی را غنیتر میسازند.
آثاری که برای روستاها عرضه میشود باید با ویژگیها و نیازهای روستا سازگار باشد و از نظر هدفمندی و بهروز بودن تقویت شود.
ماده ۳۵
توانایی مردم همه اقوام برای خواندن با «زبان و خط مشترک ملی» افزایش مییابد و از مناطق قومی برای برگزاری فعالیتهای خواندن با همین زبان و خط حمایت میشود. همچنین همبستگی و پیشرفت میان اقوام تقویت میشود و آگاهی از «هویت مشترک ملت چین» استوارتر میگردد.
ماده ۳۶
شهرهای کتابخوان و روستاها و شهرکهای کتابخوان به عنوان بخش مهم برنامههای «تمدن معنوی» در نظر گرفته میشوند. فرهنگ خواندن در سراسر جامعه به شکل مستمر پرورش مییابد و ساخت تمدن شهری و نیز تقویت فرهنگ و منش مدنی در روستاها پیش برده میشود.
ماده ۳۷
ارائه نسخههای دسترسپذیر آثار منتشرشده برای افرادی که در خواندن و دسترسی دشواری دارند تشویق میشود؛ از جمله نسخههای صوتی، درشتخط، بریل و الکترونیکی. ساخت و توسعه امکانات دسترسپذیر برای خواندن همگانی نیز حمایت میشود.
نهادهای خدماترسان به افراد دارای معلولیت باید تجهیزات کمکی لازم برای خواندن و خدمات مرتبط را در اختیار افراد دارای معلولیت قرار دهند.
ماده ۳۸
واحدهای ادارهکننده امکانات خواندن همگانی باید نیازها و ویژگیهای خواندن سالمندان را در نظر بگیرند، محتوای مناسب سالمندان ارائه کنند، استانداردهای خدمات مناسب سالمندان را بهبود دهند و دسترسی سالمندان به خواندن را آسانتر کنند.
دانشگاهها یا مدارس سالمندی دارای شرایط و نیز نهادهای خدماترسان به سالمندان باید فعالیتهای خواندن برای سالمندان برگزار کنند و سطح خدمات خواندن را بالا ببرند.
ماده ۳۹
پژوهش درباره خواندن همگانی تشویق میشود، پیمایش وضعیت خواندن شهروندان هدایت میشود و از تبادل و همکاریهای بینالمللی در حوزه خواندن همگانی حمایت میشود.
ماده ۴۰
اگر دارایی از طریق سازمانهای اجتماعی غیرانتفاعی یا از طریق دولتهای محلی در سطح شهرستان و بالاتر و دستگاههای وابسته به آنها برای خدمات خواندن همگانی اهدا شود، طبق قانون از امتیازهای مالیاتی بهرهمند میشود.
ماده ۴۱
مرجعهای ذیصلاح در امور مطبوعات و نشر در سطح شهرستان و بالاتر، با همکاری دستگاههای همسطح مرتبط، طبق قانون بر فعالیتهای خواندن نظارت میکنند و محیط خواندن را بهبود میدهند.
هیچ واحد یا فردی حق ندارد در جریان فعالیتهای خواندن به منافع ملی، منافع عمومی جامعه، حقوق قانونی دیگران یا سلامت جسم و روان شهروندان آسیب برساند.
فصل پنجم: مسئولیتهای حقوقی
ماده ۴۲
اگر این آییننامه نقض شود و دولتهای محلی در همه سطوح یا دستگاههای مربوط در سطح شهرستان و بالاتر و کارکنان آنها، وظایف ترویج خواندن همگانی را انجام ندهند، یا اعتبار و هزینههای مربوط را تصاحب کنند یا به مصرف دیگری برسانند، یا مرتکب سوءاستفاده از اختیار، سهلانگاری در انجام وظیفه یا سودجویی و فساد شوند، نهاد بالادست یا مرجع نظارتی مربوط دستور میدهد در مهلت مقرر اصلاح شود. اگر تخلف شدید باشد، مدیران مسئول و افراد دارای مسئولیت مستقیم طبق قانون مشمول مجازات اداری میشوند.
ماده ۴۳
اگر این آییننامه نقض شود و واحدهای ادارهکننده امکانات خواندن همگانی طبق مقررات به روی عموم باز نباشند، خدمات و ساعات فعالیت را اعلام نکنند، نظام مدیریت ایمنی را برقرار نکنند یا تجهیزات و نیروی لازم برای حفاظت و ایمنی را فراهم نکنند، یا خدماتی ارائه دهند که با کارکرد یا کاربری آن مرکز سازگار نیست، مرجع مسئول مربوط دستور میدهد در مهلت مقرر اصلاح شود. اگر پیامدهای جدی ایجاد شود، مدیران مسئول و افراد دارای مسئولیت مستقیم طبق قانون مشمول مجازات اداری میشوند.
ماده ۴۴
اگر این آییننامه نقض شود و به حقوق مدنی دیگران آسیب وارد شود، متخلف طبق قانون مسئولیت مدنی دارد. اگر رفتار انجامشده نقض مقررات مربوط به حفظ نظم عمومی باشد، طبق قانون مجازات مربوط اعمال میشود. اگر رفتار ارتکابی جرم باشد، طبق قانون پیگرد کیفری خواهد داشت.
فصل ششم: مقررات پایانی
ماده ۴۵
این آییننامه از ۱ فوریه ۲۰۲۶ (۱۲ بهمن ۱۴۰۴) لازمالاجراست.
